Türkiye’de İmam Hatip/li Algısı: Bazı Göstergeler Bağlamında Sosyolojik Bir Değerlendirme

Yazar/lar:

DOI: 10.12738/talim.2017.1.0003

Yıl: 2017 Cilt: 1 Sayı: 1

Öz

Türkiye’de din eksenli tarihsel tecrübe, kendine mahsus özelliklerle şekillenen ve günümüze kadar uzanan “imam hatip okulları” olgusunu üretmiştir. İmam hatip okulları ve öğrencilerinin bu tarihsel tecrübe ile gelişen karakteristiği, bir kimlik unsuru ve özgün bir vatandaşlık modeline tahvil edilebilmiştir. İmam hatip okullarında yetişen öğrencilerin dindarlık düzeyi, yaşama tarzı, hayat görüşü, siyasal tutumları gibi çeşitli başlıklarda belirginleşen bu husus; Türkiye’nin toplumsal yapısına mündemiç olgusal bir gerçekliğe yaslanacak kadar içselleştirilmiştir. Bir toplumsal tipoloji çıkarabilecek düzeyde özgün bir duruş üretebilen imam hatipli olmak, salt öğrencileri ilgilendiren bir hususiyet olmanın ötesinde imam hatipli olmayan diğer insanların nazarında da çeşitli açılardan bir karşılık üretebilmiştir. Bu anlamda, bir eğitim kurumu olmanın yanı sıra toplumda bulduğu karşılık ile de imam hatip okulları, diğer eğitim kurumlarından ayrılmaktadır. Zira Türkiye’de bu okullara atfedilen değer ve nitelikler, ortak bir tanımlayan olarak hemen her kesimden insanın neredeyse üzerinde ittifak ettiği olumlu bir imaja kaynaklık etmiştir. Bu nitelemeler, “imam hatipli” olmanın bir ayrıcalık sebebi olarak algılanmasını da beraberinde getirmiştir. TİMAV’ın destekleriyle gerçekleştirilen “Türkiye’de İmam Hatip Liseleri ve İmam Hatipliler Algısı” başlıklı araştırma ile de tespit edilen bu gerçek, toplumun genel algısını yansıtması açısından önemlidir. Omurgasını ilgili araştırmanın oluşturduğu bu makale; kamuoyunda son dönemlerde zikredilen bazı iddiaları cevaplamak, cevapları somut veriler ile destekleyerek bazı yargıları dillendirmek amacındadır. Dolayısıyla, sosyolojik araştırmanın elde ettiği veriler ile destekli bir “imam hatip okulu ve öğrencisi” algısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma, imam hatip liselerini ve öğrencilerini kapsayan bu algının hangi değerlerden, kültürel ve ideolojik zeminlerden beslendiğini ve nasıl şekillendiğini tartışmaya açmak istemektedir. Bununla birlikte, uzun erimli tartışmalar içinde gerçek olmayan bilgiler ve söylemler üzerinden kamuoyunu besleyen bazı görüş sahiplerinin iddiaları ile bu iddialar karşısında kendi tecrübesi ve algısıyla muhakeme eden geniş halk kitlelerinin konuya dair görüşlerini kıyaslama imkânı da aranacaktır. Bu bağlamda belirli bir çerçeve çizmek amacıyla bazı göstergeler analiz edilecektir.

Anahtar Kelimeler
İmam Hatip Liseli kimliği, Toplumsal algı, İmam hatip öğrenciliği, Eğitim, Okul